VVE Plus

Toelichting VVE-Plus Nijmegen

In samenwerking tussen landelijke onderzoekers, praktijk- en beleidsexperts is door Vinci een aanpak voor Top VVE (van 2 tot 6 jaar) ontwikkeld.2 Met als doel om:  

  • hoog-effectieve voorzieningen te creëren;  
  • die tevens dienen als Innovatiecentrum (Jonge Kind), om perspectiefrijke aanpakken uit te proberen en te onderzoeken; 
  • en die een spin-off functie hebben op lokaal en landelijk niveau, voor kennis, nieuwe energie en inspiratie. 

Belangrijke elementen van Top VVE zijn ‘een rigoureus kwaliteitsbeleid’, ‘een ander imago, andere uitstraling en ouderbenadering’ en een nauwe koppeling met wetenschappers en effectiviteitsonderzoek (o.a. Universiteit Utrecht, prof. Leseman). In een (in eerste instantie) kleine selectie van gemeenten3 – met name landelijke koplopers VVE – is deze aanpak geïntroduceerd.

In Nijmegen is de aanpak – onder de naam VVE Plus – in 2017 geïntroduceerd op twee koppels van voor- en vroegscholen (de Klumpert en de Meiboom). Met als belangrijkste doelstelling: ‘Een forse bijdrage leveren aan het verminderen van de onderwijsachterstanden van kinderen in Nijmegen’. Kenmerkend voor deze aanpak is de investering in de professionalisering van leerkrachten en pedagogisch medewerkers. Centraal staat het ‘taal en denken’ waarbij met een ‘andere blik’ naar taalverwerving van jonge kinderen wordt gekeken en waar het draait om het stellen van goede vragen. VVE-plussers ervaren dat ze door dit project:  

  • Meer taal aanbieden en meer taalkansen benutten
  • Beter aan sluiten op verschillende taalniveaus van kinderen
  • Doelbewuster gesprekken met kinderen aangaan
  • Meer doorvragen bij gesprekjes met kinderen
  • Proberen aan te sporen tot denken, in plaats van voorzeggen.
  • Geen enkelvoudige vragen (welk kleur heeft deze beker) meer stellen
  • Hogere orde vragen stellen
  • Leesactiviteiten veel beter voorbereiden
  • Doelgerichter te werk gaan bij stimuleren taalontwikkeling.  

Deze veranderingen zijn ook herkenbaar in de praktijk. Onderzoek van de Universiteit Utrecht liet zien dat op VVE plus locaties de educatieve kwaliteit steeg tot een ‘opmerkelijk hoog niveau’.

VVE Plus bestaat uit een aantal bouwstenen, die in samenhang bijdragen aan een forse kwaliteitsimpuls van Voor en Vroegschoolse Educatie. Voor de uitbreiding van VVE Plus op de locaties Rakkertjes/Luithorst en de Dukendonck kiest Nijmegen voor een afgeslankte variant van het Top-VVE concept, opgebouwd rond de drie belangrijkste elementen: 

  1. Professionele ontwikkeling: Centraal staat het stimuleren van de cognitieve ontwikkeling van kinderen.
  2. Thuisbetrokkenheid: Er bestaat grote overeenstemming onder wetenschappers dat van de vele vormen van ouderbetrokkenheid, alleen thuisbetrokkenheid, het in de thuissituatie stimuleren van de ontwikkeling van een kind, invloed heeft op de leerprestaties. Vinci ontwikkelde een interventie rondom digitale boeken, Pageturner (www.pageturner-online.nl) die ouders thuis kunnen inzetten. Ouders worden daarin begeleid tijdens een aantal bijenkomsten, door interne begeleiders van de VVE-Plus-locaties. Vinci traint en coacht de interne begeleiders.
  3. Onderzoek: Bij aanvang van het traject brengen we de onderwijskwaliteit in beeld. Dat doen we met het meetinstrument CLASS (uitgevoerd door de Universiteit Utrecht) en met aanvullende groepsobservaties. Dat maakt het mogelijk om de proceskwaliteit op de groepen en in de klassen vast te stellen, als vertrekpunt voor de verdere professionalisering. Graadmeter is de educatieve kwaliteit: alle inspanningen zijn er op gericht die te laten stijgen. Ook de effecten van de hierboven beschreven ouderinterventie wordt gemonitord.